Migratiemuseum Heerlen

Niet bang zijn, hoe een persoonlijke ode een plek van dialoog werd

Op donderdag 9 januari 2020 overhandigden we in Den Haag ons boek over het Migratiemuseum Heerlen aan vicepremier en minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Wouter Koolmees. Er was ruimte om te vertellen over de beweging die het Migratiemuseum Heerlen op gang bracht en om inhoudelijk te praten over de spiegel die het verleden biedt voor de uitdagingen van deze tijd.

Het boek ‘Niet bang zijn’ is een compact naslagwerk dat opzet, indrukken, ervaringen en resultaten bundelt van het pop-up Migratiemuseum Heerlen. Deze presentatie- en ontmoetingsplek was geopend van 29 november 2018 tot en met 30 mei 2019 en bedoeld om het verleden en de actualiteit van migratie te tonen, te delen en te bespreken.

Heerlen en omgeving heeft een rijke geschiedenis van migratie van mijnwerkers en hun gezinnen uit onder andere Polen, Slovenië, Italië en Marokko. Die geschiedenis is elders in Limburg en in de rest van het land weinig bekend. Milena Mulders uit Brunssum nam daarom het initiatief voor een tijdelijk museum over de multiculturele samenleving ten tijde van de mijnen.

Op veler verzoek is dit boek er gekomen. Het bestaat uit bewerkte en later toegevoegde tentoonstellingsteksten en bijschriften, een verslag van het onderzoek naar koempelmentaliteit plus een overzicht met sfeerimpressie van het gepresenteerde programma. Er is veel beeldmateriaal opgenomen om te laten zien wat er in het museum ontstond, hoe het een plek van ontmoeting en dialoog werd en hoe het iets nieuws in gang zette: ‘Niet bang zijn’.

Het boek is samengesteld door initiatiefnemer en curator Milena Mulders in samenwerking met de vrijwilligers van het Migratiemuseum Heerlen. Eindredactie deed Armand Leenaers, de vormgeving is van Sanne Gijsbers.

Het boek is voor 15 euro te koop bij Boekhandel Van de Velden Van Dam in Heerlen, Promenade 153 of via email info@vandervelden-vandam.nl. Of neem contact op met Milena Mulders via milenamulders@gmail.com.

Het Migratiemuseum Heerlen gaat door als reizend project. Momenteel onderzoeken wij de kansen voor een nieuw project in samenwerking met het Limburgs Museum.

‘Er is door u geluisterd, gediscussieerd, gehuild, gebeden, gezongen en gedanst. U voelde zich (ondanks de kou) welkom om uw verhalen te delen. Die verhalen gingen over de mijnen en uw eigen culturele afkomst, maar ook over ervaringen en herinneringen aan samenleven in die tijd. U voelde zich – of u nu voor of tegen migratie bent – comfortabel bij ons gedeelde multiculturele verleden en dit schiep ruimte voor dialoog’. (fragment uit de uitnodiging voor de finissage op 28 februari).

Het Migratiemuseum Heerlen was onderdeel van het festival Bovengronds. Een initiatief van Milena Mulders (nakomeling van een Sloveense mijnwerker en auteur van het boek ‘Met de buik het brood achterna; mijn Sloveense geschiedenis’) in samenwerking met Continium Kerkrade en het Nederlands Mijnmuseum. 

Dit project werd mogelijk gemaakt door de volgende partners, overheden, fondsen en sponsoren: Continium discovery center, Nederlands Mijnmuseum, Provincie Limburg, Gemeente Heerlen/festival Bovengronds, Mondriaan fonds, VSBfonds, BNG Cultuurfonds, Bewoners maken Parkstad/IBA Parkstad, Weller, Heerlen Mijnstad. De verlenging met 3 maanden werd mogelijk gemaakt door de Gemeente Heerlen, de Provincie Limburg en Weller. Deze drie maanden waren tevens bedoeld om de volgende fase te verkennen. In dit project werkten we samen met vele partners en individuen:

Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG)/ Historisch Beeldarchief Migranten (HBM), Sociaal Historisch Centrum Limburg (RHCL), Regionaal Historisch Centrum Limburg (RHCL), 1001 Italianen, Limburgs Museum,  Imagine IC, Theo Meereboer (lector Reinwardt Academie), Mario Jellema (lector Reinwardt Academie), Danielle Kuijten (co-curator Imagine IC), Justin van den Berg, Mila Ernst (erfgoedprofessional Modemuze), Daniela Tasca (auteur ‘1001 Italianen’), Hanneke Verbeek (co-auteur ‘Honderd jaar heimwee; de geschiedenis van Polen in Nederland), Nadia Bouras (co-auteur ‘Marokkanen in Nederland; de pioniers vertellen’), Jan Rath (Professor Sociologie aan de UvA), Eddy Appels (visueel antropoloog), Sabine Luning (lector culturele antropologie aan de Universiteit Leiden), Tango festival, Marokko Instituut, Take Twee, café Pelt, PANDA, Poort van Herle, Hans Rutten, Kris Vleugels, De Tekenkingz, De Vrolijkheid Heerlen, Heerlen Mondiaal, comité 4 en 5 mei, Ambassade van Slovenië.

Doe mee!

Iedereen die zich betrokken voelt bij het thema ‘migratie toen en nu’ kan een bijdrage leveren, zowel aan de inhoud van de tentoonstelling als aan de programmering.

De tentoonstelling zal zich de komende maanden verder gaan ontwikkelen door de inbreng van nieuwe verhalen en objecten. Graag nodigen wij u uit om hierin te participeren. Dit kan in de tentoonstelling op verschillende manieren:

– Vertel en laat zien waar uw roots liggen!
– Deel een object en vertel wat het voor u betekent!
– Deel uw kennis over en gevoel bij Koempelmentaliteit!
– Deel uw mening over migratie!

Voor de programmering zoeken wij mensen die graag iets willen organiseren rondom het thema migratie en die daar ondersteuning bij zoeken.

Voor het museum zoeken wij suppoosten.

info@migratiemuseumheerlen.nl

Onderzoek naar Koempelmentaliteit

Boekpresentatie ‘Niet bang zijn’

Donderdag 28 november 2019 was het zover! We presenteerden ons boek over het Migratiemuseum Heerlen. Het boek ‘Niet bang zijn; hoe een persoonlijke ode een plek van dialoog werd’ is – zolang de voorraad strekt – voor 15 euro te koop bij Boekhandel Van de Velden Van Dam in Heerlen!

Blog 7 – Koempelmentaliteit als inclusie?

Een gezamenlijke focus en een gedeelde werkomstandigheid kunnen een groepsgevoel, en mogelijk zelfs onderlinge solidariteit, bewerkstelligen. In het werk ondergronds was dit op momenten aanwezig, zoals ik in blog 3 beschreef. Een belangrijke vervolgvraag is: betekende deze gemeenschappelijkheid ondergronds ook de inclusie van migranten? Werkte de koempelsolidariteit als een middel om verschillen tussen Nederlanders en migranten te overbruggen? En daarom misschien: kunnen we iets leren van vroeger?

Contact

Wilt u contact opnemen met het migratiemuseum? Iets vragen of delen?
Neem dan contact met ons op via e-mail of Facebook. Maar natuurlijk heten wij u ook van harte welkom in het museum.

Maanplein 52, 6412AZ, Heerlen
info@migratiemuseumheerlen.nl
www.facebook.com/migratiemuseumheerlen

Wij zijn tot en met 30 mei geopend op woensdag, zaterdag en zondag van 12:00 – 18:00 uur.

Entree is gratis

#nietbangzijn          #migratiemuseumheerlen

Bereikbaarheid

Of u nu te voet, per auto of met het openbaar vervoer het museum wenst te bezoeken, de ligging en de bereikbaarheid is in principe erg goed. Wel treft u in en rondom het Maankwartier veel werkzaamheden aan. Hierdoor kan het zijn dat bijvoorbeeld de trappen tijdelijk zijn afgesloten.

Te voet kunt u van het centrum van Heerlen, vanaf het Royal Theater, de gele routeborden naar het maanplein volgen. Deze route is echter niet geschikt voor mensen die minder goed ter been zijn. Hen adviseren wij om via de ingang van de jumbo (Spoorsingel 81, Heerlen) de lift te nemen naar de 1e etage. Deze komt uit op het Maanplein. 

LET OP: De verbinding tussen het Maanplein en het Spoorplein is sinds begin april tijdelijk afgesloten. Om van en naar het Spoorplein te gaan, maakt u nu gebruik van de nieuwe trap tussen de Jumbo en de Hoppenhof. Om bij het Migratiemuseum te komen, moet u voorlopig dus iets omlopen. Als de liften zijn goedgekeurd, zijn ze snel actief!

Komt u met de auto dan adviseren wij om gebruik te maken van de parkeerplaats onder het migratiemuseum. U kunt dan het beste navigeren naar het adres Spoorsingel 63, 6412 AA, Heerlen. Hier bevindt zich de parkeergarage. Vanaf de verdieping -1 kunt u de lift nemen naar de 1e etage.  Deze komt uit op het Maanplein.

Op het Maanplein aangekomen ziet u de Heliostaat. Direct links van de Heliostaat is het Migratiemuseum.

Het Migratiemuseum bevindt zich in een ruw, industrieel casco pand zonder verwarming of andere sanitaire voorzieningen. De ruwheid van de ruimte en de oneven vloer sluit naadloos aan op de tentoonstelling, maar vraagt wel wat extra voorzichtigheid van de bezoekers.

Maak uw beleving compleet en combineer uw bezoek met een bezoek aan het Mijnmuseum. Dit ligt ongeveer op 7 minuten loopafstand van het Migratiemuseum. Hier kunt u tevens gebruik maken van de sanitaire voorzieningen.